«بازتاب تاریخ فرهنگی و اجتماعی مسلمانان در سفرنامة ابن جبیر»، نویسندگان: مهدی یعقوبی محمدجواد یاوری سرتختی

بازتاب تاریخ فرهنگی و اجتماعی مسلمانان در سفرنامة ابن جبیر

سفرنامه ها از جمله منابع مهم در بررسی وضعیت فرهنگی و اجتماعی دوره های تاریخی به شمار می روند. سفرنامة ابن جبیر در زمرة این منابع مهم است. سفر ابن جبیر، عالم سنی مذهب اهل اندلس، در نیمه دوم قرن ششم هجری، به قصد انجام مناسک حج، از غربی ترین منطقة جهان اسلام در آن تاریخ، یعنی اندلس، به مرکز جهان اسلام، گام مهمی در جهت معرفی وضعیت فرهنگی و اجتماعی مسلمانان در قرن ششم قمری به حساب می آید. وی در مسیر خود، ابتدا به سرزمین مصر رفت، سپس به حجاز رسید. او پس از اعمال حج، از سرزمین عراق و شام دیدن کرد. بازدید وی از جزیرة سیسیل و شرح ماوقع آن از جملة قدیمی ترین گزارش ها از آن منقطه است که تحت حکومت مسیحیان اروپا اداره می شد. مسئلة مهم این است که با توجه به سفرنامة ابن جبیر، آیا می توان وضیعت فرهنگی و اجتماعی مسلمانان آن دوره را به دست آورد؟ همچنین وضعیت شیعیان و شرایط زندگی آنان، اوضاع مسلمانانی که در آن مناطق مسیحی نشین سکونت داشتند و میزان تأثیر دیدگاه مذهبی ابن جبیر در نقل مطالب کتاب چگونه است؟ متن پیش رو با هدف پاسخ گویی به سؤالات مذکور سامان یافته است. وضعیت فرهنگی و اجتماعی مسلمانان به صورت عموم و شیعیان به طور خاص در سفرنامة ابن جبیر منعکس شده است. همچنین دربارة شیعیان نیز گزارش های جالب توجه – هرچند گاهی همراه با تعصب – در کتاب آمده است.

منبع: تاریخ اسلام در آیینه پژوهش سال سیزدهم بهار و تابستان 1395 شماره 1 (پیاپی 40)

بیشتر بخوانید

وضعیت اقتصادی زنان در عهد صفویه از منظر سفرنامه نویسان خارجی، نویسنده فاطمه احمدی

در این تحقیق با استناد بر مشاهدات سفرنامه نویسان خارجی و با استفاده از روش، توصیفی جنبه هایی از وضعیت اقتصادی زنان…

بیشتر بخوانید

مقاله:«تحلیل انتقادی مردسالاری در داستان زری سلطان از کتاب شازده حمام پاپلی یزدی»،مژگان دیباج

تحلیل انتقادي مردسالاري در داستان زري سلطان از کتاب شازدۀ حمام پاپلی یزدي مژگان دیباج1، طیبه جعفري2 چکیده مردسالاری در اکثر جوامع…

بیشتر بخوانید

مقاله: «بررسی کلان‏ گفتمان مشروطیت در خاطرات حاج سیاح،نوشتهٔ مژگان دیباج، بهادر باقری

هر اثر، متناسب با موضوع خود حاوی کلان‎ گفتمان ‎ها و خرده‎گفتمان ‎هایی است که عناصر زبانی و معنایی در خدمت تبیین…

بیشتر بخوانید

«سیر تحولی روایت در ادبیات سفرنامه‌ای ایران»، قدسیه رضوانیان

چکیده
سفر، بن مایۀ بسیاري از متون ادبی است که به دلیل ماهیت آشنایی زدایانه‌اش از اهمیتی خاص در نگرش ادبی برخوردار است. از نخستین سفرنامه در ایران؛ یعنی سفرنامۀ ناصرخسرو تا امروز، این نوع ادبی به گونه‌هاي مختلف روایت شده است؛ از روایت سادة گزارشی تا روایت پست‌مدرن.
آنچه در این نوشتار بر آن تأکید می‌شود، سرشت روایی سفرنامه‌ها و جایگاه مؤثّر آنها در داستان‌نویسی ایران است؛ گاه همچون سفرنامۀ ناصرخسرو، نثري داستانی دارند و گاه بسان حکایت‌هاي گلستان، آفرینندة
داستانهایی کوتاه می‌شوند و زمانی نیز مانند سیاحتنامۀ ابراهیم‌بیگ، آغازگر رمان در ادب فارسی میشوند؛
ضمن این که، زبان، نوع نگاه و فضاسازي سفرنامه‌نویسان در آثار داستانی آنها کاملاً مشهود است.

لینک دانلود مستقیم مقاله.

بیشتر بخوانید

مقاله:«گزارشی در مورد ساده زیستی شیخ مرتضی انصاری بر اساس یک سفرنامه قاجاری»

گزارشی در مورد ساده زیستی شیخ مرتضی انصاری بر اساس یک سفرنامه قاجاری ن‍وی‍س‍ن‍ده‌، ک‍ه‌ ی‍ک‍ی‌ از درب‍اری‍ان‌ ق‍اج‍اره‍ا ب‍ود، ب‍ه‌ زم‍ان‌…

بیشتر بخوانید

© طبق قانون کپی رایت تمامی حقوق مربوط به این سایت محفوظ می باشد و فقط انتشار آن با ذکر لینک بلامانع است.